Ben je weleens eenzaam? Goed zo!

Ik woon alleen. Nou ja, met mijn kat Tommy. En af en toe voel ik me eenzaam. Bijvoorbeeld als ik een fijne dag gehad heb met mijn kinderen en kleinkinderen en ik kom thuis in mijn eentje. Of op zo’n mooie dag dat iedereen ineens met elkaar op terrassen zit.

Vroeger werd ik daar onrustig van en ging ik zitten piekeren. Want ik mocht niet eenzaam zijn van mezelf en daardoor was het een probleem.
Maar tegenwoordig weet ik: dit is mijn zielsopdracht.

Dus ik ga ermee zitten. Ik ga het zo goed mogelijk voelen, ik zet mijn hart ervoor open. Als je de eenzaamheid omarmt, de pijn ervan accepteert, is die meteen veel beter te dragen. Het wordt bijna iets moois. In elk geval iets dieps en belangrijks. En dat is het ook.
Zoals gewoonlijk is het vooral het verzet tegen een gevoel waarvan we het meest last hebben, waardoor we niet meer samenvallen met onszelf.

Minstens tachtig procent van het gevoel is oude pijn. Ik moet ontzettend eenzaam geweest zijn vroeger en al heel jong begrepen hebben dat ik er alleen voor stond.
Dat is natuurlijk traumatisch. Kinderen horen opgenomen te zijn in een liefdevol geheel; net als dieren zijn we in het begin nog helemaal kuddewezentjes.
Het heeft mij dan ook getekend en gevormd. Lang was mijn diepste overtuiging: ik hoor er niet bij. En mijn grootste wens was altijd om er wel bij te horen. Dus ik deed wat ik kon om bij clubjes en groepjes te horen. Maar grappig genoeg: als ik er helemaal bij mocht, voelde ik me er meestal toch niet helemaal thuis. Dan ging ik er weer uit.

Er zijn in je levenslot altijd diepere lagen. Als ik terugkijk op mijn leven zie ik dat de wens om alleen te kunnen staan er altijd al was. Bij ons thuis hadden we de langspeelplaat ‘De ontdekkingsreis van Piccolo en Saxo’, een verhaal over twee muziekinstrumenten die samen op zoek gaan naar de rest van het orkest.
Ze vinden steeds meer familieleden, het orkest wordt steeds completer. Op een avond zitten ze met een groep bij elkaar als Juffrouw Gitaar langskomt, in haar eentje. Ze tokkelt wat, romantisch, wonderschoon, en ze verdwijnt weer in haar eentje in de nacht. Ik wist meteen: dát is mijn instrument. Ik ben later ook gitaar gaan spelen.

Bij mijn allereerste kennismaking met de Tarot, rond mijn twintigste, trok ik als kaart die uitdrukt wie ik werkelijk ben de Heremiet. De kluizenaar, de eenling die zijn eigen licht zoekt.

 

 

Langzaam maar zeker begreep ik dat er een levensopdracht is die mijn ziel zichzelf gesteld heeft, een missie: ik ben hier in dit leven niet om erbij te horen, veilig ingebed in een partnerschap of een groep. Ik ben hier om mijn eigen licht te vinden.

En ik ben ervan overtuigd dat er steeds meer mensen zijn met een dergelijke zielsmissie. Vroeger was de hele cultuur, elke cultuur, collectief. Alle mensen waren onlosmakelijk onderdeel van een groter geheel: familie, clan, stam, dorp, geloofsgemeenschap. Je was gelukkig en geslaagd als je erbij hoorde, als je deed wat de rest van de mensen van je verwachtte. Als dat niet precies paste bij je karakter of je kwaliteiten, jammer dan.
Maar wij willen dat niet meer. Vandaar het ik-tijdperk: het gaat in dit leven om MIJN ontplooiing, mijn eigen weg.
Dat is een kwestie van volwassen worden.
Want een volwassen mens is geen kuddedier. Een volwassene kan zoals de I Tjing het noemt in hexagram 28: alleen staan en zonder spijt afstand doen van de wereld. Het is het kinderlijke in ons dat koste wat kost verbonden wil blijven, desnoods gebonden.

Waarom is alleen kunnen staan zo belangrijk?
De bedoeling is natuurlijk niet dat we elkaar met acht miljard grote sterke ego’s de tent uitvechten. Dat lijkt vaak zo, want veel mensen hebben nog niet zo goed door waarom ze in hun eigen kracht willen staan.
Het punt is dat je alleen contact kunt maken met anderen zonder afhankelijkheid, claims en manipulatie, zonder aan elkaar te trekken of te duwen of te zuigen, als je helemaal jezelf kunt blijven in het contact. Als je allebei een heilig ontzag hebt voor je eigen essentie en die van de ander.
Dat geldt voor individuele relaties, en ook in het groot.

Het uiteindelijke doel is dat we kunnen samenkomen op een nieuwe manier, met behoud van de talenten en kwaliteiten van elk afzonderlijk individu. Dan ontstaat het magische effect van the wisdom of crowds.
Het boek met die titel uit 2005 van James Surowiecki heeft destijds diepe indruk op mij gemaakt. Aha, dus al die sterke ikken hebben we nodig om juist béter te kunnen samenwerken, samenleven, samen zijn. Want alleen onafhankelijke individuen kunnen een eenheid vormen die méér wordt dan de som der delen.

Als alle leden van een collectief, hoe klein of hoe groot ook, hun eigenwijze zelf blijven, kunnen ze complexe problemen oplossen en samen tot hoogten van wijsheid komen die geen van de groepsleden in z’n eentje zou kunnen bereiken.
Afwijkende visies maken een groep als geheel wijzer. Er kunnen beter een paar naïeve en onwetende mensen in de groep zitten dan dat iedereen deskundig is op dezelfde manier.
Als alle neuzen dezelfde kant op staan in een team, hoe slim of deskundig de teamleden ook allemaal zijn, ontstaat iets wat in het Amerikaans groupthink heet, kuddementaliteit. Buiten de kaders denken is verboden of taboe, iedereen volgt de leider en als je een afwijkende mening hebt, houd je die voor je, of je wordt genegeerd door de rest. Het onvermijdelijke resultaat is dat de groep als geheel steeds dommer wordt en steeds grotere fouten gaat maken.
Als je eenheid wilt bereiken voordat je je eigen licht gevonden hebt, verlies je jezelf.

Juist als we allemaal onafhankelijk blijven, eigenwijze individuen met onze eigen dwarse mening, kunnen we samen de wijsheid ontwikkelen die nodig is, de antwoorden vinden op onze grote problemen.

Om die autonomie te ontwikkelen is het nodig om eenzaam te zijn, eenzaamheid te ervaren, te voelen wat slechte relaties zijn. Want een wond wordt een kracht, als we de pijn ervan durven doorvoelen. Eenzaam leren zijn en de pijn daarvan totaal tot ons laten doordringen doen we niet alleen voor onszelf, dat doen we omdat het de opgave is van onze tijd om een heel individu te worden, een mens met eigenheid en zelfliefde.
We doen het om het veld te versterken dat zich aan het vormen is.

Vandaar al die therapie en al dat werken aan onszelf.
Vandaar al die eenzaamheid waarmee we moeten leren leven.
Vandaar al die scheidingen, die relatiestress. Want als je eigenlijk bedoeld bent voor autonomie maar vanuit een kinderlijke hunkering aan elkaar blijft hangen, krijg je relatieproblemen. Misschien voelt het een tijdje veilig, maar vroeg of laat gaat het knarsen en wringen.

De pijn kan aanvoelen als een bodemloos diep, inktzwart ravijn. Maar zodra je erin springt, voel je: ik maak een zachte landing in mijn eigen hart.
En daarna heb je niets meer te verliezen.
Je hoeft niet meer boos te zijn op de ander die je niet geeft waar je innerlijke kind naar verlangt. Je hoeft geen ruzie te maken, geen oorlog te voeren, want je hoeft niemand anders meer de schuld te geven van je pijn.

Alle oorlog is eenzaamheid die niet geaccepteerd wordt. Al het negatieve oordeel over anderen is projectie van pijn die niet gevoeld kan worden.
Zodra ik de pijn van het alleen-zijn in mijn hart toelaat en mijn hart erdoor laat breken, valt elk negatief oordeel over anderen weg. Ik word een sociaal wezen, niet om iets te krijgen van anderen, maar vanuit innerlijke vrijheid. Voor het plezier van het contact. Elk contact.
Het is iets wat we allemaal kunnen ‘doen’ – hoewel het geen ‘doen’ is, meer je eraan overgeven, het toelaten, het toestaan.

Eind van deze maand is het Pasen. Ik denk dat de kruisiging van Christus en de Opstanding, of het nou historische feiten zijn of niet, op een diepe laag van betekenis symbool staan voor dit proces van totale aanvaarding van de pijn. Waarna er geestelijke verheffing volgt naar een hoger niveau.
Alvast Zalig Pasen.

10 Antwoorden op “Ben je weleens eenzaam? Goed zo!”

  1. Prachtig geschreven. Ook helemaal mijn verhaal. Dank je wel.

  2. Wederom práchtig

  3. O wat heerlijk herkenbaar… ook de zielsmissie. Kan er ook een boekje over opendoen, al die momenten van eruit stappen, verder gaan, eruit geknikkerd worden… om uiteindelijk te omarmen dat dit is wat ik in dit leven heb gekozen te doen: mijn eigen weg naar het Licht. En dat is het.

    Ook alvast zalig Pasen van een mede Heremiet (daarin dan toch weer samen op onszelf met vele lichtwerkers denk ik)

    1. Zó mijn verhaal; precies waar ik ook mee te dealen heb. Ik las het en dacht: jee ik ben niet gek.

  4. Farah Nanhekhan zegt: Beantwoorden

    Super mooi geschreven en heel herkenbaar. Dankjewel voor het delen

  5. Dank je wel Lisette. Je verhaal geeft moed en rust. Ben er heel blij mee. Ook mooie Paasdagen gewenst.

  6. Prachtig, nodig en herkenbaar Lisette! Dank voor je woorden rondom de essentie van het bestaan.

  7. Ja!

    Ik leerde en leer nog steeds door samenzang: pas als je je eigen klank gevonden hebt, kun je mengen met anderen en ontstaat waarachtige samenklank.

    En: mensen uit groepsculturen vertelden me zo vaak hoe benauwend ze het vonden, die regels en aanpassingen om niet uitgestoten te worden.

    Autonomie is iets anders dan egoïsme als het integer wordt beoefend.

    Dank voor je mooie artikel!

  8. Precies: de kruisiging staat voor overgave aan het lijden/pijn! Wat een feest der herkenning en tof om de samenhang van de groeimomenten in mijn leven overzichtelijk terug te zien in één artikel. Dank je lieve Lisette

  9. Mooie uitnodiging!

Geef een reactie