Durf je onnozel te zijn?

Laatst lag ik wakker met de vraag: wat is nou nog mijn aller-, allerdiepste angst? Wat ligt er op de bodem van mijn ziel? Ben ik het meest bang voor armoede, of voor verlies, eenzaamheid, pijn, de dood?
Ik vroeg het via zelfhypnose aan mijn onderbewuste en het verrassende antwoord was: waar ik het allermeest bang voor ben is dat ik iets niet begrijp, dat ik te dom ben, dat ik niet mee kan komen omdat ik iets niet snap.
Geen wonder, qua oude pijn. Ik was als kind jarenlang de jongste en iedereen wist alles beter dan ik. De andere leden van het gezin plaagden me vaak en lachten me uit, mijn moeder voorop.

Angst is niet alleen maar akelig, er zit ook een goede kant aan. Mijn angst voor het niet-weten was de brandstof voor mijn levenslange zucht naar inzicht en kennis en ik heb er uiteindelijk veel baat van gehad.
Maar het is natuurlijk wel erg sneu dat niet-weten mijn diepste angst is, terwijl ik zo graag een spiritueel tiepje wil zijn en iedere goeroe van een beetje statuur ons maant: maak ruimte voor leegte en verwondering, voor het niet-weten.
En dat snap ik trouwens ook, daar ben ik het mee eens. Want het nieuwe dat naar ons verlangt, dat we nog niet kennen, het scheppende dat naar ons toe wil komen uit de toekomst, kan er niet in als we te veel menen te weten, zeker te weten.
Het hemelse plan gaat ons sowieso ver boven de pet – God’s wegen zijn ondoorgrondelijk.

“Als jullie niet worden als kinderen,” zou Jezus hebben gezegd, “dan kom je het koninkrijk der hemelen niet in.” Kleine kinderen zijn nieuwsgierig, leergierig en open; ze laten nog ongepantserd het nieuwe binnen, ze voelen vooral.
Vandaag, 28 december, is het Onnozele Kinderen Dag. Vroeger trokken kinderen op deze dag verkleed als volwassenen door de straten en kregen ze snoep en geld.
Het was de herdenking van een legendarische kindermoord: volgens het Evangelie van Matteüs liet de wrede koning Herodes alle jongetjes van onder de twee jaar in Bethlehem uit hun moeders armen rukken en vermoorden, omdat hij had vernomen dat de nieuwe koning van Israël daar geboren was. Jozef was gewaarschuwd in een droom en vluchtte met Maria en het heilige kind naar Egypte. Er is geen historisch bewijs voor de kindermoord, al was Herodes heel wreed en liet hij zelfs een aantal van zijn eigen kinderen doden. Maar is er iets nieuws onder de zon? Wrede heersers en kindermoord te over in onze dagen.

Deze dag heet tegenwoordig Onschuldige Kinderen Dag. Hoe veelzeggend dat ‘onnozel’ vroeger onschuldig betekende, zachtmoedig, onschadelijk, en dat het nu alleen nog maar staat voor dom, onwetend of onbenullig… Niemand wil onnozel zijn.

Veel mensen bedenken eind van het jaar goede voornemens voor het nieuwe jaar, doelen en wensen die ze willen manifesteren. Maar hoe zou het zijn om ons te laten inspireren door Onnozele Kinderen Dag? Eens kijken of we ook het nieuwe binnen kunnen laten komen dat we niet kennen en niet kunnen bedenken, in een open, ontvankelijke geest? Meer voelen dan denken?

Mijn wens voor mezelf, en mijn wens aan al mijn lieve lezers voor het nieuwe jaar is: dat er temidden van alle overvloed en drukte ook leegte mag zijn. Een leegte van denken, maar niet van gevoel. Geen angstig onbegrip dat zoekt naar veiligheid, nee, eerder een onbestemd verlangen, een verlangen naar het onzichtbare, naar wat er nog niet is, wat we nog niet kennen.
Een weemoed misschien, een trekkend gevoel in het hart, een zucht. Een diep niet-weten waarin het nieuwe welkom is.
Een heilige onnozelheid.